fa تحلیل و مدل سازی پارامترهای ایمنی موثر در انتخاب مسیرهای بهینه تخلیه اضطراری پس از زلزله (مطالعه موردی: محله 13 آبان شهر تهران) تخصصي Special پژوهشي Research وقوع زلزله محیط های شهری ایران مخصوصا تهران را به شدت تهدید می کند. بروز زلزله باعث ایجاد خرابی های گسترده شده و می تواند مصدومین و تلفات بسیاری به دنبال داشته باشد. اصلی ترین اقدام پس از بروز زلزله تخلیه سریع مناطق سانحه دیده به محل های اسکان اضطراری در کمترین زمان ممکن می باشد. برای تسریع در تخلیه اضطراری باید بهینه ترین مسیر ایمن مورد توجه قرار گیرد. از این رو در فاز پیش از بروز زلزله در بررسی شبکه راه ها و تعین بهینه ترین مسیر، لازم است مجموعه ای از پارامترهای موثر در ایمنی شبکه معابر با در نظر گرفتن اهمیت هر یک از آنها لحاظ شوند. این در حالی است که تا کنون در کشور ایران به این موضوع توجه شایسته ای نشده است. با توجه به این موضوع در این پژوهش، رویکرد تحلیل چند عاملی به منظور تعیین و ارزیابی پارامترهای ایمنی موثر در انتخاب مسیرهای بهینه تخلیه اضطراری درون شهری پس از زلزله مورد توجه قرار گرفته است. ارتباط بین پارامترها تحلیل شده، میزان تاثیر هر یک از پارامترها درانتخاب مسیر بهینه ذکر شده و روند مدل سازی آنها تشریح شده و به عنوان مطالعه موردی در محله 13 آبان شهر تهران پیاده شده و مسیر بهینه به لحاظ ایمنی برای تخلیه اضطراری پس از وقوع زلزله در محله 13 آبان ارائه شده است. برای رسیدن به این منظور از روش فرایند سلسله مراتبی به عنوان روش اصلی استفاده شده و روند مدل سازی هر یک از پارامترها تشریح شده است. همچنین از قابلیت های نرم افزار GIS مانند همپوشانی لایه ها استفاده شده است. <p> <strong> Introduction </strong>: Earthquakes are imminent threats to urban areas of Iran, especially Tehran. They can cause extensive destructions and lead to heavy casualties. One of the most important aspects of disaster management after earthquake is the rapid transfer of casualties to emergency shelters. To expedite emergency evacuation process the optimal safe path method should be considered. To examine the safety of road networks and to determine the most optimal route at pre-earthquake phase, a series of parameters should be taken into account. </p><p> <strong> Methods </strong>: In this study, we employed a multi-criteria decision-making approach to determine and evaluate the effective safety parameters for selection of optimal routes in emergency evacuation after an earthquake. </p><p> <strong> Results: </strong>The relationship between the parameters was analyzed and the effect of each parameter was listed. A process model was described and a case study was implemented in the 13th Aban neighborhood ( Tehran’s 20th municipal district) . Then, an optimal path to safe places in an emergency evacuation after an earthquake in the 13th Aban neighborhood was selected. </p><p> <strong> Conclusion </strong>: Analytic hierarchy process (AHP), as the main model, was employed. Each parameter of the model was described. Also, the capabilities of GIS software such as layer coverage were used. <strong></strong></p><p> <strong> </strong></p><p> <strong> Keywords: </strong>Earthquake, emergency evacuation, Analytic Hierarchy Process (AHP), crisis management, optimization, 13th Aban neighborhood of Tehran </p><p>  </p> زلزله، مسیرهای تخلیه اضطراری، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، مدیریت بحران، بهینه سازی، محله 13 آبان تهران. Earthquake, eemergency evacuation, Analytic hierarchy process (AHP), crisis management, optimization, 13 Aban neighborhood of Tehran 0 0 http://hdq.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-31-1&slc_lang=fa&sid=1 Sajad Ganjehi سجاد گنجه ای s.ganjehi@yahoo.com Yes Faculty of Environment, University of Tehran دانشکده محیط زیست- دانشگاه تهران Babak Omidvar بابک امیدوار bomidvar@ut.ac.ir No Faculty of Environment, University of Tehran شکده محیط زیست- دانشگاه تهران Bahram Malekmohammadi بهرام ملک محمدی malekb@ut.ac.ir No Faculty of Environment, University of Tehran شکده محیط زیست- دانشگاه تهران Khadijeh Norouzi Khaghatiri خدیجه نوروزی خطیری eng.norouzi2011@yahoo.com No Faculty of Environment, University of Tehran شکده محیط زیست- دانشگاه تهران