en مدیریت حوزه سلامت در حوادث گذشته ایران : یک مطالعه کیفی تخصصي Special پژوهشي Research زمینه و هدف: مدیریت موثر در بلایا بستگی به پیش بینی و شناسایی مشکلات حاصل از بلایا و در نظر گرفتن امکانات لازم در زمان و مکان مناسب و مقتضی دارد. در این مطالعه پژوهشگران تلاش کردند تا با انجام مطالعه ای کیفی تجارب مدیریت بحران در حوزه سلامت در حوادث گذشته را مشخص نمایند. روش: این مطالعه بر مبنای تحلیل محتوا انجام شده است. مشارکت کنندگان از طریق نمونه گیری مبتنی بر هدف انتخاب و داده ها از طریق مصاحبه، مشاهده، بحث گروهی متمرکز و مستندات مکتوب جمع آوری گردید. نتایج: داده های ترا نویسی شده حاصل از مصاحبه با 18 مشارکت کننده، یادداشت های عرصه و سایر مستندات تحلیل گردید. در طی فرایند تحلیل داده ها، تم « مواجهه واکنشی با حادثه» که شامل زیر طبقات «شوک مواجهه»، «امداد و نجات غیر تاملی»، «نقص در برنامه ریزی همه جانبه »، «کمبود آمادگی»، و«ضعف هماهنگی در ارائه خدمات» بود و طبقه «عوامل ساختاری زمینه ای» مشخص گردید. بحث: یافته های مطالعه ی حاضر با درک عمیق تر در خصوص تجربیات افراد تصویر روشنی از تجارب افراد در موقع حادثه را ارائه می نماید. Abstract: Background: Disaster management is relied on prediction of problems and providing necessary preparations in right time and place. In this study researchers intended to explore passed experiences of health disaster management. Method: This study conducted using qualitative content analysis methods. Participants were selected purposefully and data were collected through interviews, observation, and other documents. Results: Transcribed data from 18interviews, field notes and other documents were analyzed. In data analysis reactive management was emerged as main theme. It was included some categories such as ‘exposure shock’, ‘non deliberative relief’, ‘lack of comprehensive health disaster plan’, ‘lack of preparedness’, and ‘poor coordination in health service delivery’ and contextual factors. Discussion: The results clarified deep perception of participants’ experiences about health management in disasters. The professionals' and non-professionals' emotion-based reactions and behaviors, if accompanied with deficiencies in planning and preparedness, can lead to ineffective services, and aggravates the damages. بلایا, سلامت, مدیریت سلامت Disaster, Health, Health management 107 115 http://hdq.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-101-1&slc_lang=en&sid=1 Maryam Nakhaei مریم نخعی Maryamnakhaee @Bums.ac.ir Yes Birjand Health Qualitative Research Center, Birjand University of Medical Sciences, مرکز تحقیقات کیفی حوزه سلامت بیرجند، دانشگاه علوم پزشکی بیرجند Hamidreza Khankeh حمیدرضا خانکه Hamid.khankeh@ki.se No University of Social Welfare & Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran, Department of Clinical Science and Education, Karolinska Institute, Stockholm, Sweden دانشگاه علوم بهزیستی وتوانبخشی ، دپارتمان علوم بالینی و آموزش دانشکاه کارولینسکای سوئد GholamReza Masoumi غلامرضا معصومی masoomi-gh@health.gov.ir No Iran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی ایران Mohammadali Hosseini محمدعلی حسینی Mahmaimy@yahoo.com No University of Social Welfare & Rehabilitation Sciences دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی Zohreh ParsaYekta زهره پارسایکتا zparsa@tums.ac.ir No Tehran University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی تهران